diff --git a/business/ARCHITECTURE.md b/business/ARCHITECTURE.md
index 9fa136c..c3647dd 100644
--- a/business/ARCHITECTURE.md
+++ b/business/ARCHITECTURE.md
@@ -40,6 +40,7 @@
- **PaymentOrder**(付款单):`direction=-1`,`counterparty=supplier`,仅金额字段,不触发库存。
- **ReceiptOrder**(收款单):`direction=-1`,`counterparty=customer`,仅金额字段,不触发库存。
- **SupplierBalance / CustomerBalance**:实时维护供应商应付、客户应收余额,所有审批通过的带金额单据都会写入,供查询接口和报表使用。
+- **BalanceChangeRecord**(余额变动记录):仿照 `stock.StockSnapshot` 的“流水 + 快照”模式,记录每一次余额写入的来源、方向、前后余额与可能的冲抵关系,为财务审计与未来的红冲能力提供依据。
通过 mixin,所有单据都具备:
- 统一的金额聚合与方向计算(资金/库存可共用 `get_signed_total_amount()`)
@@ -57,7 +58,8 @@
1. **新增单据**:若未来出现调拨单、退货单或更多资金类单据,优先复用 `OrderDirectionMixin + OrderCounterpartyMixin`(如有明细再叠加 `OrderItemsAggregationMixin`),仅通过 `get_direction()` / `get_counterparty_field_name()` 区别方向与主体,减少重复实现。
2. **审批/状态机**:采购与销售如需共享状态流转,可提炼状态机或 service 层 mixin,而无需在模型层合并。
3. **统计与报表**:财务/库存统计应依赖 `get_signed_total_amount()` / `get_direction()`,确保采购/销售、退货/正向都能通过统一接口处理。
-4. **文档同步**:新增单据或服务时必须更新本文件,描述新增模型如何复用 mixin、如何影响下游模块,保持设计透明。
+4. **余额审计**:任何会写入 Supplier/CustomerBalance 的流程必须通过 `BalanceService`,以便自动生成 `BalanceChangeRecord`。审批通过后禁止作废,若未来需要冲销,必须新建红冲记录并维护 `offset_to/offset_id` 链路。
+5. **文档同步**:新增单据或服务时必须更新本文件,描述新增模型如何复用 mixin、如何影响下游模块,保持设计透明。
以上约定的目标是:**保持各类业务单据的独立性,同时通过 mixin/服务层抽象复用绝大多数公共逻辑**。如需变更此架构,请在评估后更新本文件,说明原因与迁移方案。
diff --git a/business/admin.py b/business/admin.py
index 2f4e0fa..49be32c 100644
--- a/business/admin.py
+++ b/business/admin.py
@@ -47,3 +47,30 @@ class PurchaseOrderItemAdmin(admin.ModelAdmin):
@admin.display(description='总金额')
def _total_amount(self, obj: models.PurchaseOrderItem):
return obj.total_amount()
+
+
+@admin.register(models.CustomerBalance)
+class CustomerBalancemAdmin(admin.ModelAdmin):
+ list_display = ('id', 'customer', 'balance', 'created_at')
+ search_fields = ('customer_balance__id', 'product__name')
+ ordering = ('-created_at',)
+
+
+@admin.register(models.BalanceChangeRecord)
+class BalanceChangeRecordAdmin(admin.ModelAdmin):
+ list_display = ('id', 'merchant', 'target_type', 'source_type', 'source_id', 'delta', 'balance_before', 'balance_after', 'direction', 'created_at')
+ search_fields = ('merchant__name', 'target_type', 'source_type', 'source_id')
+ list_filter = ('merchant', 'target_type', 'source_type', 'direction', 'created_at')
+ ordering = ('-created_at',)
+
+ @admin.display(description='商户')
+ def merchant(self, obj: models.BalanceChangeRecord):
+ return obj.merchant.name
+
+ @admin.display(description='目标类型')
+ def target_type(self, obj: models.BalanceChangeRecord):
+ return obj.target_type.label
+
+ @admin.display(description='来源类型')
+ def source_type(self, obj: models.BalanceChangeRecord):
+ return obj.source_type.label
\ No newline at end of file
diff --git a/business/migrations/0013_balancechangerecord.py b/business/migrations/0013_balancechangerecord.py
new file mode 100644
index 0000000..cfd3919
--- /dev/null
+++ b/business/migrations/0013_balancechangerecord.py
@@ -0,0 +1,47 @@
+# Generated by Django 5.2.7 on 2025-12-01 06:34
+
+import django.db.models.deletion
+from django.db import migrations, models
+
+
+class Migration(migrations.Migration):
+
+ dependencies = [
+ ('basic_info', '0016_merchantsetting_type'),
+ ('business', '0012_customerbalance_supplierbalance'),
+ ]
+
+ operations = [
+ migrations.CreateModel(
+ name='BalanceChangeRecord',
+ fields=[
+ ('id', models.BigAutoField(auto_created=True, primary_key=True, serialize=False, verbose_name='ID')),
+ ('created_at', models.DateTimeField(auto_now_add=True, verbose_name='创建时间')),
+ ('updated_at', models.DateTimeField(auto_now=True, verbose_name='更新时间')),
+ ('target_type', models.IntegerField(choices=[(1, '供应商'), (2, '客户')], verbose_name='业务主体类型')),
+ ('source_type', models.IntegerField(choices=[(1, '采购单'), (2, '销售单'), (3, '付款单'), (4, '收款单')], verbose_name='来源业务类型')),
+ ('source_id', models.BigIntegerField(verbose_name='来源业务ID')),
+ ('delta', models.DecimalField(decimal_places=2, max_digits=15, verbose_name='变动金额')),
+ ('direction', models.IntegerField(choices=[(1, '增加'), (2, '减少')], verbose_name='方向')),
+ ('balance_before', models.DecimalField(decimal_places=2, max_digits=15, verbose_name='变动前余额')),
+ ('balance_after', models.DecimalField(decimal_places=2, max_digits=15, verbose_name='变动后余额')),
+ ('request_id', models.CharField(blank=True, max_length=64, null=True, verbose_name='幂等请求ID')),
+ ('remarks', models.TextField(blank=True, null=True, verbose_name='备注')),
+ ('extra_meta', models.JSONField(blank=True, default=dict, verbose_name='扩展信息')),
+ ('offset_to', models.BigIntegerField(blank=True, null=True, verbose_name='冲抵目标ID')),
+ ('offset_at', models.DateTimeField(blank=True, null=True, verbose_name='冲抵时间')),
+ ('offset_id', models.BigIntegerField(blank=True, null=True, verbose_name='冲抵来源ID')),
+ ('cancelled', models.BooleanField(default=False, verbose_name='已被冲抵')),
+ ('cancelled_at', models.DateTimeField(blank=True, null=True, verbose_name='被冲抵时间')),
+ ('customer', models.ForeignKey(blank=True, null=True, on_delete=django.db.models.deletion.PROTECT, related_name='balance_change_records', to='basic_info.customer', verbose_name='客户')),
+ ('merchant', models.ForeignKey(on_delete=django.db.models.deletion.PROTECT, related_name='balance_change_records', to='basic_info.merchant', verbose_name='所属商户')),
+ ('supplier', models.ForeignKey(blank=True, null=True, on_delete=django.db.models.deletion.PROTECT, related_name='balance_change_records', to='basic_info.supplier', verbose_name='供应商')),
+ ],
+ options={
+ 'verbose_name': '余额变动记录',
+ 'verbose_name_plural': '余额变动记录',
+ 'indexes': [models.Index(fields=['merchant', 'source_type', 'source_id'], name='balance_change_source_idx')],
+ 'constraints': [models.CheckConstraint(condition=models.Q(models.Q(('customer__isnull', True), ('supplier__isnull', False)), models.Q(('customer__isnull', False), ('supplier__isnull', True)), _connector='OR'), name='balance_change_single_counterparty')],
+ },
+ ),
+ ]
diff --git a/business/models.py b/business/models.py
index 929a5cf..b63cef4 100644
--- a/business/models.py
+++ b/business/models.py
@@ -462,3 +462,89 @@ class CustomerBalance(ModelBase):
verbose_name = '客户余额'
verbose_name_plural = '客户余额'
unique_together = ('merchant', 'customer')
+
+
+class BalanceChangeTargetEnum(models.IntegerChoices):
+ SUPPLIER = 1, '供应商'
+ CUSTOMER = 2, '客户'
+
+
+class BalanceChangeSourceEnum(models.IntegerChoices):
+ PURCHASE_ORDER = 1, '采购单'
+ SALES_ORDER = 2, '销售单'
+ PAYMENT_ORDER = 3, '付款单'
+ RECEIPT_ORDER = 4, '收款单'
+
+
+class BalanceChangeDirectionEnum(models.IntegerChoices):
+ INCREASE = 1, '增加'
+ DECREASE = 2, '减少'
+
+
+class BalanceChangeRecord(ModelBase):
+ merchant = models.ForeignKey(
+ basic_info_models.Merchant,
+ on_delete=models.PROTECT,
+ related_name='balance_change_records',
+ verbose_name='所属商户',
+ )
+ supplier = models.ForeignKey(
+ basic_info_models.Supplier,
+ on_delete=models.PROTECT,
+ related_name='balance_change_records',
+ verbose_name='供应商',
+ null=True,
+ blank=True,
+ )
+ customer = models.ForeignKey(
+ basic_info_models.Customer,
+ on_delete=models.PROTECT,
+ related_name='balance_change_records',
+ verbose_name='客户',
+ null=True,
+ blank=True,
+ )
+ target_type = models.IntegerField(
+ choices=BalanceChangeTargetEnum.choices,
+ verbose_name='业务主体类型',
+ )
+ source_type = models.IntegerField(
+ choices=BalanceChangeSourceEnum.choices,
+ verbose_name='来源业务类型',
+ )
+ source_id = models.BigIntegerField(verbose_name='来源业务ID')
+ delta = models.DecimalField(max_digits=15, decimal_places=2, verbose_name='变动金额')
+ direction = models.IntegerField(
+ choices=BalanceChangeDirectionEnum.choices,
+ verbose_name='方向',
+ )
+ balance_before = models.DecimalField(max_digits=15, decimal_places=2, verbose_name='变动前余额')
+ balance_after = models.DecimalField(max_digits=15, decimal_places=2, verbose_name='变动后余额')
+ request_id = models.CharField(max_length=64, null=True, blank=True, verbose_name='幂等请求ID')
+ remarks = models.TextField(blank=True, null=True, verbose_name='备注')
+ extra_meta = models.JSONField(default=dict, blank=True, verbose_name='扩展信息')
+ offset_to = models.BigIntegerField(null=True, blank=True, verbose_name='冲抵目标ID')
+ offset_at = models.DateTimeField(null=True, blank=True, verbose_name='冲抵时间')
+ offset_id = models.BigIntegerField(null=True, blank=True, verbose_name='冲抵来源ID')
+ cancelled = models.BooleanField(default=False, verbose_name='已被冲抵')
+ cancelled_at = models.DateTimeField(null=True, blank=True, verbose_name='被冲抵时间')
+
+ class Meta:
+ verbose_name = '余额变动记录'
+ verbose_name_plural = '余额变动记录'
+ indexes = [
+ models.Index(fields=['merchant', 'source_type', 'source_id'], name='balance_change_source_idx'),
+ ]
+ constraints = [
+ models.CheckConstraint(
+ check=(
+ (models.Q(supplier__isnull=False, customer__isnull=True))
+ | (models.Q(supplier__isnull=True, customer__isnull=False))
+ ),
+ name='balance_change_single_counterparty',
+ ),
+ ]
+
+ def __str__(self):
+ counterparty = self.supplier or self.customer
+ return f'余额变动 {self.id} - {counterparty}'
diff --git a/business/services.py b/business/services.py
index a67b8fe..bc6118e 100644
--- a/business/services.py
+++ b/business/services.py
@@ -25,15 +25,25 @@ class BalanceService:
merchant: basic_info_models.Merchant,
supplier: basic_info_models.Supplier,
delta: Decimal,
+ source_type: models.BalanceChangeSourceEnum,
+ source_id: int,
+ request_id: str | None = None,
+ remarks: str | None = '',
+ extra_meta: Dict[str, Any] | None = None,
):
- with transaction.atomic():
- balance, _ = models.SupplierBalance.objects.select_for_update().get_or_create(
- merchant=merchant,
- supplier=supplier,
- defaults={'balance': Decimal('0')},
- )
- balance.balance += delta
- balance.save(update_fields=['balance', 'updated_at'])
+ BalanceService._adjust_balance(
+ merchant=merchant,
+ counterparty=supplier,
+ balance_model=models.SupplierBalance,
+ balance_field='supplier',
+ delta=delta,
+ target_type=models.BalanceChangeTargetEnum.SUPPLIER,
+ source_type=source_type,
+ source_id=source_id,
+ request_id=request_id,
+ remarks=remarks,
+ extra_meta=extra_meta,
+ )
@staticmethod
def adjust_customer_balance(
@@ -41,16 +51,77 @@ class BalanceService:
merchant: basic_info_models.Merchant,
customer: basic_info_models.Customer,
delta: Decimal,
+ source_type: models.BalanceChangeSourceEnum,
+ source_id: int,
+ request_id: str | None = None,
+ remarks: str | None = '',
+ extra_meta: Dict[str, Any] | None = None,
):
+ BalanceService._adjust_balance(
+ merchant=merchant,
+ counterparty=customer,
+ balance_model=models.CustomerBalance,
+ balance_field='customer',
+ delta=delta,
+ target_type=models.BalanceChangeTargetEnum.CUSTOMER,
+ source_type=source_type,
+ source_id=source_id,
+ request_id=request_id,
+ remarks=remarks,
+ extra_meta=extra_meta,
+ )
+
+ @staticmethod
+ def _adjust_balance(
+ *,
+ merchant: basic_info_models.Merchant,
+ counterparty,
+ balance_model,
+ balance_field: str,
+ delta: Decimal,
+ target_type: models.BalanceChangeTargetEnum,
+ source_type: models.BalanceChangeSourceEnum,
+ source_id: int,
+ request_id: str | None,
+ remarks: str | None,
+ extra_meta: Dict[str, Any] | None,
+ ):
+ meta_payload = extra_meta or {}
+ remarks_value = remarks or ''
with transaction.atomic():
- balance, _ = models.CustomerBalance.objects.select_for_update().get_or_create(
+ balance, _ = balance_model.objects.select_for_update().get_or_create(
merchant=merchant,
- customer=customer,
defaults={'balance': Decimal('0')},
+ **{balance_field: counterparty},
)
+ before = balance.balance
balance.balance += delta
balance.save(update_fields=['balance', 'updated_at'])
+ record_kwargs = {
+ 'merchant': merchant,
+ 'target_type': target_type,
+ 'source_type': source_type,
+ 'source_id': source_id,
+ 'delta': delta,
+ 'direction': (
+ models.BalanceChangeDirectionEnum.INCREASE
+ if delta >= 0
+ else models.BalanceChangeDirectionEnum.DECREASE
+ ),
+ 'balance_before': before,
+ 'balance_after': balance.balance,
+ 'request_id': request_id,
+ 'remarks': remarks_value,
+ 'extra_meta': meta_payload,
+ }
+ if target_type == models.BalanceChangeTargetEnum.SUPPLIER:
+ record_kwargs['supplier'] = counterparty
+ else:
+ record_kwargs['customer'] = counterparty
+
+ models.BalanceChangeRecord.objects.create(**record_kwargs)
+
@staticmethod
def get_customer_balance(
*,
@@ -373,6 +444,8 @@ def review_payment_order(
merchant=locked.merchant,
supplier=locked.supplier,
delta=-locked.amount,
+ source_type=models.BalanceChangeSourceEnum.PAYMENT_ORDER,
+ source_id=locked.id,
)
locked.refresh_from_db(fields=['status', 'updated_at'])
return locked
@@ -424,6 +497,8 @@ def review_receipt_order(
merchant=locked.merchant,
customer=locked.customer,
delta=-locked.amount,
+ source_type=models.BalanceChangeSourceEnum.RECEIPT_ORDER,
+ source_id=locked.id,
)
locked.refresh_from_db(fields=['status', 'updated_at'])
return locked
@@ -577,6 +652,8 @@ def _approve_purchase_order(
merchant=locked_order.merchant,
supplier=locked_order.supplier,
delta=locked_order.get_total_amount(),
+ source_type=models.BalanceChangeSourceEnum.PURCHASE_ORDER,
+ source_id=locked_order.id,
)
created_by_id = getattr(reviewed_by, 'id', None)
@@ -632,6 +709,8 @@ def _approve_sales_order(
merchant=locked_order.merchant,
customer=locked_order.customer,
delta=locked_order.get_total_amount(),
+ source_type=models.BalanceChangeSourceEnum.SALES_ORDER,
+ source_id=locked_order.id,
)
created_by_id = getattr(reviewed_by, 'id', None)
diff --git a/business/tests.py b/business/tests.py
index d1893ba..4774ed4 100644
--- a/business/tests.py
+++ b/business/tests.py
@@ -179,6 +179,15 @@ class PurchaseOrderServiceTestCase(TestCase):
supplier=self.supplier,
)
self.assertEqual(balance.balance, purchase_order.get_total_amount())
+ record = business_models.BalanceChangeRecord.objects.get(
+ merchant=self.merchant,
+ source_type=business_models.BalanceChangeSourceEnum.PURCHASE_ORDER,
+ source_id=purchase_order.id,
+ )
+ self.assertEqual(record.target_type, business_models.BalanceChangeTargetEnum.SUPPLIER)
+ self.assertEqual(record.delta, purchase_order.get_total_amount())
+ self.assertEqual(record.balance_after, balance.balance)
+ self.assertEqual(record.direction, business_models.BalanceChangeDirectionEnum.INCREASE)
def test_create_purchase_order_without_items_raises(self):
with self.assertRaises(ValueError):
@@ -209,6 +218,13 @@ class PurchaseOrderServiceTestCase(TestCase):
reviewed_by=self.user,
)
self.assertEqual(cancelled.status, business_models.PurchaseOrderStatusEnum.CANCELLED)
+ self.assertFalse(
+ business_models.BalanceChangeRecord.objects.filter(
+ merchant=self.merchant,
+ source_type=business_models.BalanceChangeSourceEnum.PURCHASE_ORDER,
+ source_id=purchase_order.id,
+ ).exists()
+ )
def test_review_purchase_order_cancel_blocked_after_stock_created(self):
purchase_order = services.create_purchase_order(
@@ -337,6 +353,15 @@ class SalesOrderServiceTestCase(TestCase):
customer=self.customer,
)
self.assertEqual(balance.balance, sales_order.get_total_amount())
+ record = business_models.BalanceChangeRecord.objects.get(
+ merchant=self.merchant,
+ source_type=business_models.BalanceChangeSourceEnum.SALES_ORDER,
+ source_id=sales_order.id,
+ )
+ self.assertEqual(record.target_type, business_models.BalanceChangeTargetEnum.CUSTOMER)
+ self.assertEqual(record.delta, sales_order.get_total_amount())
+ self.assertEqual(record.balance_after, balance.balance)
+ self.assertEqual(record.direction, business_models.BalanceChangeDirectionEnum.INCREASE)
def test_sales_order_cancel_blocked_after_stock_created(self):
sales_order = services.create_sales_order(
@@ -361,6 +386,13 @@ class SalesOrderServiceTestCase(TestCase):
target_status=business_models.SalesOrderStatusEnum.CANCELLED,
reviewed_by=self.user,
)
+ self.assertFalse(
+ business_models.BalanceChangeRecord.objects.filter(
+ merchant=self.merchant,
+ source_type=business_models.BalanceChangeSourceEnum.SALES_ORDER,
+ source_id=sales_order.id,
+ ).exists()
+ )
def test_sales_order_requires_consume_ids_for_strict_out(self):
with self.assertRaises(ValueError):
@@ -443,6 +475,14 @@ class PaymentReceiptServiceTestCase(TestCase):
supplier=self.supplier,
)
self.assertEqual(balance.balance, Decimal('-120.50'))
+ record = business_models.BalanceChangeRecord.objects.get(
+ merchant=self.merchant,
+ source_type=business_models.BalanceChangeSourceEnum.PAYMENT_ORDER,
+ source_id=order.id,
+ )
+ self.assertEqual(record.direction, business_models.BalanceChangeDirectionEnum.DECREASE)
+ self.assertEqual(record.delta, Decimal('-120.50'))
+ self.assertEqual(record.balance_after, balance.balance)
with self.assertRaises(ValueError):
services.review_payment_order(
payment_order=order,
@@ -465,6 +505,13 @@ class PaymentReceiptServiceTestCase(TestCase):
reviewed_by=self.operator,
)
self.assertEqual(cancelled.status, business_models.ReceiptOrderStatusEnum.CANCELLED)
+ self.assertFalse(
+ business_models.BalanceChangeRecord.objects.filter(
+ merchant=self.merchant,
+ source_type=business_models.BalanceChangeSourceEnum.RECEIPT_ORDER,
+ source_id=order.id,
+ ).exists()
+ )
def test_payment_amount_must_be_positive(self):
with self.assertRaises(ValueError):
@@ -500,6 +547,44 @@ class PaymentReceiptServiceTestCase(TestCase):
customer=self.customer,
)
self.assertEqual(balance.balance, Decimal('-10'))
+ records = business_models.BalanceChangeRecord.objects.filter(
+ merchant=self.merchant,
+ source_type=business_models.BalanceChangeSourceEnum.RECEIPT_ORDER,
+ source_id=order.id,
+ )
+ self.assertEqual(records.count(), 1)
+ self.assertEqual(records.first().balance_after, balance.balance)
+
+ def test_payment_approval_is_idempotent(self):
+ order = services.create_payment_order(
+ merchant=self.merchant,
+ supplier=self.supplier,
+ payment_date=timezone.now().date(),
+ amount='75.00',
+ operator=self.operator,
+ )
+ services.review_payment_order(
+ payment_order=order,
+ target_status=business_models.PaymentOrderStatusEnum.APPROVED,
+ reviewed_by=self.operator,
+ )
+ services.review_payment_order(
+ payment_order=order,
+ target_status=business_models.PaymentOrderStatusEnum.APPROVED,
+ reviewed_by=self.operator,
+ )
+ balance = business_models.SupplierBalance.objects.get(
+ merchant=self.merchant,
+ supplier=self.supplier,
+ )
+ self.assertEqual(balance.balance, Decimal('-75.00'))
+ records = business_models.BalanceChangeRecord.objects.filter(
+ merchant=self.merchant,
+ source_type=business_models.BalanceChangeSourceEnum.PAYMENT_ORDER,
+ source_id=order.id,
+ )
+ self.assertEqual(records.count(), 1)
+ self.assertEqual(records.first().balance_after, balance.balance)
class PurchaseOrderStockServiceTestCase(TestCase):
@@ -668,6 +753,13 @@ class SalesOrderConcurrencyTestCase(TransactionTestCase):
customer=self.customer,
)
self.assertEqual(balance.balance, self.sales_order.get_total_amount())
+ records = business_models.BalanceChangeRecord.objects.filter(
+ merchant=self.merchant,
+ source_type=business_models.BalanceChangeSourceEnum.SALES_ORDER,
+ source_id=self.sales_order.id,
+ )
+ self.assertEqual(records.count(), 1)
+ self.assertEqual(records.first().balance_after, balance.balance)
def tearDown(self):
connections.close_all()
diff --git a/docs/business_api_reference.md b/docs/business_api_reference.md
index 7779b6a..5bd0b48 100644
--- a/docs/business_api_reference.md
+++ b/docs/business_api_reference.md
@@ -15,6 +15,7 @@
| 金额字段 | 字符串形式的十进制数(例如 `"123.45"`),与后端 `Decimal` 精度一致。 |
| items 结构 | 受仓库模式影响:
• 严进/严进严出:`numbers: [int,…]` 表示条数明细
• 宽进宽出:`quantity` + `num_of_rolls`
• 严出:`consume_detail_ids: [detail_id,…]` |
| 审批副作用 | 采购/销售审批通过后根据商户设置触发 Celery 入/出库任务;付款/收款审批通过将同步写入余额表。 |
+| 余额审计 | 审批成功后会同步写入 `BalanceChangeRecord`,记录来源单据、方向、前后余额与冲抵占位字段,供审计/红冲使用。 |
错误响应统一为 `{"error": "代码", "message": "描述"}`,字段可能因场景扩展(如 `record_id`、`fields` 等)。
@@ -189,6 +190,17 @@
目前仅内部使用(审批写入),如需对外查询可在此基础上新增 `/suppliers//balance/`,逻辑与客户一致:采购单审批增加余额、付款单审批减少余额。
+### 6.3 余额变动记录(BalanceChangeRecord)
+
+- **写入时机**:仅在审批通过瞬间写入;审批成功后禁止作废,若需冲销必须通过红冲/对冲流程生成反向记录。
+- **字段概要**:
+ - `target_type`:供应商 / 客户
+ - `source_type` + `source_id`:关联具体业务对象(采购/销售/付款/收款)
+ - `delta / balance_before / balance_after / direction`:记录本次增减与余额快照
+ - `offset_to / offset_id`:预留冲抵链路,与库存 `StockSnapshot` 设计一致
+ - `request_id / extra_meta`:用于幂等和记录审批上下文(操作者、触发渠道等)
+- **用途**:对账、审计、未来的余额红冲。目前未开放对外查询 API,可在内部管理端或报表服务中直接访问;若后续开放,请提供分页、时间范围与 `source_type` 过滤能力。
+
---
## 7. 错误码与常见响应
diff --git a/docs/payment_receipt_workflow.md b/docs/payment_receipt_workflow.md
index 67339de..1d6ce0a 100644
--- a/docs/payment_receipt_workflow.md
+++ b/docs/payment_receipt_workflow.md
@@ -5,7 +5,7 @@
- `ReceiptOrder`:针对客户的资金收入单据,审批通过后代表“确认收款”。
- 两者均位于 `business` 模块,API 路径分别为 `/api/v1/payment-orders/`、`/api/v1/receipt-orders/`。
- 与采购/销售相比,不涉及产品与库存,仅维护资金方向、对方主体、金额与状态。
-- 审批通过会同步更新供应商/客户余额表(`SupplierBalance` / `CustomerBalance`),提供 O(1) 的欠款查询。
+- 审批通过会同步更新供应商/客户余额表(`SupplierBalance` / `CustomerBalance`),并写入 `BalanceChangeRecord`,提供 O(1) 的欠款查询与可追溯的余额流水。
## 2. 创建流程
| 字段 | 付款单 | 收款单 |
@@ -20,8 +20,8 @@
## 3. 审批 / 作废
- 接口:`POST /api/v1/-orders//review/`
- 请求体:`{"action": "approve"}` 或 `{"action": "cancel"}`
-- 审批通过:状态变为 `APPROVED`,后续可用于应付/应收对账。
-- 作废:状态变为 `CANCELLED`;若已是目标状态则返回原状态(幂等)。
+- 审批通过:状态变为 `APPROVED`,同步写入余额表与 `BalanceChangeRecord`(记录来源单据、方向、前后余额);审批成功后禁止再作废。
+- 作废:仅允许 `PENDING` 状态作废,状态变为 `CANCELLED`。若已审批或已作废会抛出业务错误(幂等)。
## 4. 常见异常
| 场景 | 响应 |